Phỏng vấn chị Lê Tuyết Mai – Marketing Manager Vin Pearl (P1): “Thời gian thích nghi với công việc tối đa chỉ… 10ngày!”

0
66
Chị Lê Tuyết Mai – Marketing Manager Vin Pearl / Vin Group đã có một buổi chia sẻ rất thú vị với MaC FTU không chỉ với tư cách là giám khảo 2 mùa liên tiếp của Bản Lĩnh Marketer, mà còn là những câu chuyện về việc học tập, về hành trình tìm kiếm đam mê marketing của mình cũng như những lời khuyên dành cho các bạn sinh viên được đúc rút qua trải nghiệm của chị trong suốt những năm vừa qua. Cùng lắng nghe để biết chị đã đến với marketing như thế nào và lắng nghe lời khuyên của chị về cách thích nghi với môi trường làm việc nhé!

Trải qua hai mùa với vai trò giám khảo, chị có thể chia sẻ cảm nghĩ của mình về cuộc thi Bản Lĩnh Marketer, đặc biệt trong mùa thứ 7 – năm 2018 này được không ạ?

Từ năm ngoái khi chị nhận được lời mời từ BTC, chị đã khá bất ngờ khi biết rằng có một cuộc thi về marketing dành cho sinh viên thú vị và mang tính thực tế cao như vậy. Tham gia mùa đầu tiên, chị thấy có những thứ mình vẫn nghĩ rằng sinh viên còn thiếu như khả năng tự nghiên cứu, khả năng thuyết trình, phân tích dữ liệu… nhưng các bạn làm rất tốt, điều này cho thấy các bạn đã được đào tạo bài bản, cộng thêm những kĩ năng tự trau dồi để đáp ứng nhu cầu của các cuộc thi.

Năm nay cuộc thi đã đa dạng về đối tượng hơn, có nhiều sinh viên từ các trường Đại học khác tham gia. Chị thấy những sự kiện như BLM rất bổ ích không chỉ đối với ngành, mà còn có ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển bản thân của sinh viên và giúp các bạn nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc sau này.

Nhắc tới vấn đề thích nghi với môi trường làm việc, kiến thức ở trường ĐH hiện nay theo nhiều người còn khá hàn lâm, mang tính lý thuyết cao khiến sinh viên ra trường gặp nhiều bỡ ngỡ với công việc thực tế. Đứng trên cương vị là một nhà tuyển dụng, chị thấy tình trạng này có đúng hay không và có cách nào để giúp các bạn tiếp thu kiến thức linh hoạt hơn?

Qua quá trình tiếp xúc với các bạn sinh viên mới ra trường và bắt đầu đi làm, chị thấy không chỉ giáo dục Việt Nam, ngay cả những bạn du học sinh về nước cũng không thể làm việc được. Các bạn không xác định được vấn đề, không xác định mục tiêu trong công việc và không có kết quả cuối cùng. Từ những cái “không” đó cũng sẽ cho thấy kĩ năng các bạn còn thiếu là gì. Nếu không xác định được vấn đề – điều đó cho thấy các bạn chưa hiểu được đầu bài đưa ra và không biết mình cần phải làm gì, thứ hai là thiếu kĩ năng xử lý – thể hiện ở chỗ khi không biết thì cần phải hỏi, hỏi đúng người. Cuối cùng, nếu không đưa ra được kết quả, là bởi vì chưa biết sử dụng hết các nguồn lực mà mình có.

Quan trọng hơn nữa là Thời hạn. Toàn bộ những công việc trên các bạn cần hoàn thành trong một thời gian lý tưởng là 4 ngày. Sau đó sẽ là quá trình xử lý tiếp theo – tìm đến nội bộ để giải quyết vấn đề. Như vậy khi đến bất kì một môi trường mới nào, thời gian tối đa để các bạn xác định xem mình có phù hợp hay không chỉ khoảng 10 ngày.

Vậy là khi chuyển sang một ngành mới thì cần phải tìm hiểu thông tin về lĩnh vực mà mình làm để dễ dàng xử lý công việc hơn đúng không ạ?  Vậy không biết cụ thể đối với marketing, làm thế nào để áp dụng những kiến thức đã tìm hiểu ấy vào công việc khi chuyển sang một ngành mới thưa chị?

Thực ra các em có một lợi thế, đó là những kiến thức mà các em được dạy ở trường lớp hiện tại là những kiến thức đã cập nhật nhất mà có khi người đi làm sẽ không biết được. Vậy có một cách để ứng dụng những thông tin đã tìm kiếm vào công việc marketing, đó là xử lý những case hiện tại bằng những kiến thức đã có, luôn luôn đặt câu hỏi phản biện, nếu kiến thức lý thuyết như thế thì trong case này sẽ là gì.

Vấn đề ở đây cần được liệt kê hết ở tất cả các mặt, sau đó phân loại ra: vấn đề về mặt quản trị, về marketing, hay nhân sự. Đối với những vấn đề không giải quyết được, các em chuyển tới những người chịu trách nhiệm về mảng đó trong công ty. Và đứng từ góc độ một người làm ở bộ phận marketing, em hoàn toàn có thể đóng góp ý kiến và đề xuất giải pháp tới các bộ phận khác để nâng cao hiệu quả công việc.

Em thấy rằng chị đã có kinh nghiệm làm việc trong rất nhiều ngành, vậy theo chị việc làm nhiều ngành đa dạng có cần thiết đối với sinh viên hay không? Hay chỉ cần chuyên tâm vào một ngành và hiểu ngành đó thật rõ?

Việc đó đầu tiên tùy thuộc vào sở thích của các bạn. Có nhiều bạn thích thử sức mình ở nhiều lĩnh vực khác nhau, đang làm ngành này nhưng thấy ngành khác thú vị thì sẽ muốn chuyển. Thứ hai còn phụ thuộc vào khả năng của mỗi người, mỗi khi chuyển ngành khác hay muốn đi sâu vào một ngành thì cần cân nhắc xem mình có đủ khả năng hay không. Ví dụ đối với chị, chị thích những thứ liên quan tới lifestyle, nên nếu chuyển sang các ngành đặc thù như tài chính thì chị không làm được. Tuy nhiên những ngành mà chị làm đều liên quan tới nhau ở một tập khách hàng nào đó, khi các em hiểu được tập khách hàng của mình, hiểu được thói quen, sở thích, mối quan tâm của họ, các em có thể thoải mái chuyển qua các ngành khác có điểm tương đồng.

Còn nếu muốn chuyển hẳn sang một ngành không liên quan, thì lúc đó các em phải sử dụng sức mạnh của mình. Ví dụ chị đã gặp một trường hợp chuyển từ truyền thông sang ngành bán lẻ, nếu biết tận dụng sức mạnh cá nhân thì truyền thông sẽ giúp các em thu thập được rất nhiều phản hồi từ khách hàng, từ đó biết được phải giải quyết vấn đề ở đâu, như thế kiến thức mà các em có được khi làm ở ngành hàng cũ sẽ trở thành thế mạnh của chính các em.

Gần đây trên mạng nổi lên một quan điểm khá thú vị khiến giới trẻ chúng em “giật mình” và suy nghĩ rất nhiều. Trùng hợp là người đưa ra quan điểm này cũng làm trong ngành marketing. Quan điểm cho rằng Nếu cảm thấy công việc hiện tại không phù hợp với mình, hay mình không còn hứng thú mỗi khi được làm công việc ấy nữa thì việc đầu tiên họ cần làm là nghỉ việc, chấp nhận bỏ qua những rủi ro khác như thất nghiệp, không có lương. Quan điểm của chị về vấn đề này như thế nào? Là một người đi trước và trải qua khá nhiều công việc đa dạng, chị có lời khuyên gì cho giới trẻ nói chung và sinh viên nói riêng hay không?

Chị thấy đây là một quan điểm khá thú vị, vì nó đi ngược lại với suy nghĩ an phận của phần đông mọi người, đặc biệt là ở Việt Nam. Khi đã có một công việc ổn định, thu nhập tốt, thường người ta sẽ thấy đổi việc là một quyết định mạo hiểm, và lại càng khó khăn hơn khi đó là một vị trí quản lý.

Lúc ấy quyết định nhảy ngành của mình có thể bởi vì mình không thích nữa, nhưng cũng phải phụ thuộc vào khả năng của bản thân. Trong trường hợp này thường có hai hướng giải quyết: tìm cách yêu thích lại công việc hiện tại, tìm lại động lực thực sự để mình làm công việc đó, nếu không thể tìm được thì buộc phải chuyển sang một ngành khác. Tuy nhiên phương án 2 thường sẽ rất dễ lặp lại tình trạng ban đầu. Mặc dù vậy, điều cốt lõi ở đây là các em cần thích nghi được với mọi hoàn cảnh, không thích thì nghỉ cũng đúng, bởi nếu ở lại thì sẽ không tạo ra giá trị gì cả. Nhưng đối với sinh viên, đặc biệt là trong giai đoạn đầu đi làm, các em cần phải kiên trì để tích lũy kiến thức và kinh nghiệm.

Bây giờ là một câu hỏi về cá nhân chị ạ. Em được biết rằng chị đã có bằng cử nhân tại Đại học Hà Nội, sau đó tiếp tục theo học tại ĐH Ngoại Thương chuyên ngành Kinh doanh quốc tế. Chị có thể chia sẻ một chút về quyết định này của mình được không ạ?

Ở lứa tuổi của chị, thời điểm chị thi ĐH vẫn còn bị ảnh hưởng bởi suy nghĩ của bố mẹ khá nhiều. Lúc đó chị nghĩ rằng ngoại ngữ là thứ có thể thích ứng được với tất cả các ngành, bản thân chị cũng rất thích học ngoại ngữ nên trong khoảng thời gian tại ĐH Hà Nội, chị học tất cả 4 thứ tiếng. Tuy nhiên tới một thời điểm chị nhận ra rằng, chị muốn trau dồi một chuyên môn nhất định cho mình bên cạnh ngoại ngữ nên đã quyết định học tiếp tại ĐH Ngoại Thương.

Quyết định ấy có khó khăn với chị không?

Khó khăn chứ! Chị là người không thích bỏ dở giữa chừng. Mặc dù ngay từ học kì đầu tiên tại ĐH Hà Nội, chị đã thấy mình không phù hợp với môi trường này, nhưng chị vẫn muốn đi hết chặng đường này trước khi đến một chặng đường khác. Cũng chính vì thế 4 năm Đại học ở HANU của chị rất sôi động, chị tìm cách cân bằng lại cảm xúc của mình bằng việc đi học những thứ mà có lẽ sinh viên ĐH Hà Nội rất ít người quan tâm như học vẽ, học lập trình… Sau đó khi đi làm ở FPT, chị bị ảnh hưởng bởi tâm lí toàn cầu hóa và quyết định sang FTU để theo học ngành International Business.

Vậy có phải chị đã tìm ra đam mê marketing của mình nhờ bước ngoặt này không ạ?

Trong quá trình học tập chị thấy phần Quản trị kinh doanh khá hay, trong Quản trị kinh doanh chị lại thấy có Marketing rất thú vị. Nếu không có FTU thì có lẽ chị cũng sẽ không chuyển ngành. Vậy nên càng ngày chị càng nhận thấy rằng nếu các bạn học sinh, sinh viên được định hướng nghề nghiệp từ khi còn cấp 2, cấp 3, được lựa chọn về việc có học Đại học hay không, học ĐH gì, thì sẽ không mất nhiều thời gian để tìm ra hướng đi sự nghiệp như chị. Ngay cả khi hoàn thành xong chương trình tại 2 trường Đại học, chị cũng phải bỏ lỡ cơ hội đi học ở nước ngoài, nên theo chị nếu đã xác định đi du học, các bạn có thể cân nhắc đi từ năm 16 tuổi, 18 tuổi hoặc sau khi học ĐH tại Việt Nam rồi ở lại đó làm việc một vài năm.

Ngày nay có rất nhiều bạn trẻ quyết định đi du học để tìm cho mình một lợi thế trên thị trường lao động Việt Nam. Bản thân chị thấy đây có phải một lợi thế tuyệt đối hay không?

Thường thì khi làm việc ở nước ngoài, với mức độ chuyên môn hóa cao, các bạn sẽ làm tốt một công việc nhất định, nhưng đối với thị trường lao động Việt Nam đòi hỏi các bạn phải luôn luôn linh hoạt, có khả năng multi-task. Thứ hai, ở nước ngoài quy trình làm việc thường đã được chuẩn hóa đến mức tối ưu nên rất dễ để follow, nhưng ở Việt Nam, đối với những doanh nghiệp có quy trình chưa được hoàn thiện hoặc đang trong quá trình xây dựng và cần nhiều sự thay đổi, các bạn sẽ khó thích ứng được vì gần như không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Cuối cùng là các bạn trở nên chán nản do bị hẫng về mặt văn hóa và tâm lí, thích được làm việc với người nước ngoài hơn là sếp Việt Nam.

Có rất nhiều thứ ở nước ngoài dùng được, nhưng về Việt Nam lại không có đất dụng võ, ngay cả trong Marketing cũng thế, vì Marketing là các em phải hiểu môi trường của mình. Trở về Việt Nam nghĩa là tập khách hàng của em hoàn toàn thay đổi, từ nhân khẩu học cho tới hành vi. Ngoài lợi thế là du học sinh sẽ nhuẫn nhuyễn hơn với các mô hình, còn lại về cách xử lý cũng sẽ khá tương đồng với sinh viên trong nước. Một lợi thế nữa là du học sinh có khả năng tư duy tổng thể hơn, do cách giải quyết vấn đề ở nước ngoài luôn được tiếp cận theo hướng từ tổng quan môi trường bên ngoài, sau đó mới phân tích đến các vấn đề nội tại của doanh nghiệp. Sinh viên nước ngoài cũng có tính chủ động cao hơn, sinh viên Việt Nam thường làm đúng những gì được giao, chưa có cái nhìn tổng quát để giải quyết vấn đề triệt để. Hoặc cách phối hợp các nguồn lực hay khả năng teamwork cũng là điều mà đa số sinh viên Việt Nam còn yếu.

Tuy nhiên, càng ngày chị càng thấy rằng các trường Đại học ở Việt Nam đang dần thu hẹp khoảng cách này, bởi rất nhiều các thầy cô đều đã ứng dụng những phương pháp giảng dạy ở nước ngoài vào giáo dục trong nước nên chênh lệch giữa hai môi trường không còn nhiều nữa.

Em muốn hỏi một chút về công việc của chị ạ. Trải qua nhiều công việc khác nhau, không biết đâu là công việc tạo cho chị trải nghiệm đáng nhớ nhất?

Chị nghĩ rằng mỗi công việc mình làm đều đem đến cho mình những giá trị rất riêng ở tại thời điểm đó, và mỗi công việc đều là một cột mốc quan trọng gắn kết chặt chẽ trong cả quá trình tạo dựng nên sự nghiệp. Chỉ có điều đúng là sẽ có những giai đoạn thực sự quan trọng đối với chị, đó là khi bắt đầu đi làm và lựa chọn công việc đầu tiên. Đây chính là bước ngoặt định hình cả con đường sự nghiệp của em sau này. 

Chị có thể chia sẻ cho chúng em một số lưu ý khi lựa chọn công việc đầu tiên được không ạ?

Quan trọng nhất là thích gì! Lúc đó các em đừng lựa chọn vì các em cần một công việc, hay để có một mức lương hàng tháng. Chị thấy rằng việc lựa chọn một công việc “tạm bợ” trong khi chờ được gọi đi phỏng vấn là một việc khá bồng bột. Vì đi làm một ngày 8 tiếng đã đủ mệt rồi nên các em sẽ có xu hướng lâm vào trạng thái “lười”, lười suy nghĩ và không muốn làm gì thêm cả. Nên nhất định lúc đầu các em phải chọn công việc mà mình thích, nó không hẳn phải là một công ty lớn, một công ty nhỏ thôi nhưng chỉ cần là vị trí mà em thích, em sẽ miệt mài với nó và đi được xa hơn.

Có một lưu ý nữa là trong những môn mà các em được đào tạo ở trường, hãy chọn lấy một môn hay một lĩnh vực làm cơ sở để tìm công việc cho mình. Vì với nền tảng kiến thức được dạy ở trường trong suốt 4 năm học mà không sử dụng thì sẽ rất phí. Sau khi chọn được một môn mình thích nhất, các em có thể tìm hiểu xem trong môn học đó còn những mảng kiến thức liên quan nào khác nữa.

Chắc hẳn qua những chia sẻ trong bài phỏng vấn với chị Lê Tuyết Mai, các bạn sinh viên sẽ phần nào có định hướng rõ ràng hơn trên con đường học tập và sự nghiệp sau này của mình.

Đừng bỏ lỡ phần 2 của bài phỏng vấn để tiếp tục lắng nghe những câu chuyện về nghề marketing cũng như “bí kíp” để làm việc trong các tập đoàn lớn như Vin Group nhé!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here